Historia w latach 1970-1996

Rok akad. 1970/71 przyniósł znaczne zmiany w strukturze organizacyjnej Uczelni i Wydziału a jedną z nich było połączenie dwu katedr: Katedry Termodynamiki i Katedry Maszyn Cieplnych  i powołanie w ich miejsce Instytutu Maszyn Cieplnych z dwoma zakładami: Zakładem Maszyn Cieplnych i Zakładem Energetyki Cieplnej. Początkowo p.o. dyrektora Instytutu był doc. dr inż. K. Kleja a jego zastępcą był doc. dr inż. J. Porochnicki. Od 1.10.1971 na stanowisko Dyrektora został powołany doc. dr inż. Ludwik Pastucha a zastępcą został doc. dr inż. Janusz Elsner.

W 1977 roku dokonano w IMC zmian organizacyjnych powołując trzy Zakłady:

  • Zakład Cieplnych Maszyn Tłokowych, z kierownikiem doc. dr inż. Kazimierzem Kleją (od 1978 doc. dr inż. Mieczysławem Foltyńskim),
  • Zakład Cieplnych Maszyn Przepływowych, z kierownikiem doc. dr inż. Romanem Wolańskim (od 1985 Prof. dr hab. inż. Stanisław Drobniak),
  • Zakład Wytwornic Pary i Kotłów z kierownikiem prof. dr hab. inż. Władysławem Gajewskim.

Również w roku 1977 na dyrektora Instytutu został mianowany prof. dr hab. inż. Janusz Elsner a na jego zastępcę dr inż. Józef Zajdel. Profesor Elsner kierował Instytutem aż do swej śmierci w 1996 roku. Zastępcami profesora Elsnera w wymienionym okresie byli: do 1981 roku dr inż. Józef Zajdel, w latach 1981-1992 doc. dr inż. Mieczysław Foltyński, od roku 1992 do 1996 dr hab. inż. Alicja Jarża prof. PCz. (prof. Jarża pełniła obowiązki dyrektora IMC przez krótki okres w 1996 roku).

W okresie tym w ramach działalności naukowo-badawczej  kontynuowano prace związane z dynamiką maszyn przepływowych, zainspirowane konkretnymi zadaniami technicznymi, wynikającymi z potrzeb przemysłu oraz z aerodynamiką maszyn wirnikowych ze szczególnym uwzględnieniem problematyki przepływu przez wieńce i palisady łopatkowe turbin parowych. Problematyka ta kontynuowana była w ramach udziału w problemach MR.I-26, PR-8 i CPBP 02.18, jak również w trakcie wieloletniej współpracy z Zakładami Mechanicznymi ZAMECH w Elblągu oraz z Instytutem Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku. Podkreślić warto, że w tych latach podjęto również wspólnie z Instytutem Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku udaną próbą stworzenia atlasu profili łopatkowych stosowanych przez ZAMECH w produkcji krajowych turbin energetycznych. Podsumowaniem tego kierunku badań była monografia Profesora Janusza Elsnera pt. AERODYNAMIKA PALISAD ŁOPATKOWYCH (Ossolineum, Maszyny Przepływowe, tom 3).

Drugi nurt działalności naukowej, wywodzący się genetycznie z zainteresowań aerodynamiką maszyn przepływowych, dotyczył szeroko rozumianej problematyki turbulencji z uwzględnieniem stosowanych przy jej badaniu technik pomiarowych. Tematyka ta podjęta została po raz pierwszy w pracy dotyczącej zastosowania termoanemometru DISA w badaniach charakterystyk turbulencji. Analiza charakterystyk turbulencji w przepływie za palisadą ciał symetrycznych była następnie rozwijana w licznych pracach późniejszych, poświęconych m.in. ocenie wpływu podłużnego gradientu ciśnienia, czy też odsysaniu czynnika z powierzchni profili lub też rozszerzających rozważania na klasę przepływów nieizotermicznych. Ten nurt badawczy został podsumowany w dwóch monografiach, pierwszej Profesora Janusza Elsnera "TURBULENCJA PRZEPŁYWÓW" (PWN, 1989) oraz drugiej "METROLOGIA TURBULENCJI PRZEPŁYWÓW", (Ossolineum, Maszyny Przepływowe tom 18 serii) opracowanej wspólnie przez Profesora Janusz Elsnera i Profesora Stanisława Drobniaka.

W początku lat 80. obiektem zainteresowań naukowych stała się również struktura turbulencji w osiowo-symetrycznych, zawirowanych przepływach swobodnych. W szczególności poddano tu szerokiej ocenie wpływ, jaki zawirowanie strugi wywiera na obserwowaną w bliskim obszarze przepływu intensyfikację procesów turbu­lentnego transportu masy, pędu, kinetycznej energii turbulencji i składników tensora naprężeń Reynoldsa. Badania rozszerzono również na strugę nieizotermiczną podejmując tu m.in. analizę warunków semizachowawczości tego typu przepływu. Podjęto również problematykę przepływów z wymuszonymi oscylacjami podłużnymi prędkości, do badania których przygotowano jeden z tuneli aerodynamicznych, a także zjawiskiem niestabilności absolutnej, badanym na specjalnie skonstruowanym stanowisku pomiarowym.

W 1983 roku wyłonił się w Instytucie zespół pracowników pod kierownictwem dr hab. inż. Stanisława Drobniaka, który podjął się na zlecenie Południowego Okręgu Energetycznego w Katowicach opracowania komputerowego systemu nadzoru i diagnostyki drganiowej turbozespołu 200 MW. Zaprojektowany system spełniając rolę "inteligentnego" analizatora drgań łożysk głównych turbozespołu, dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu, umożliwia ocenę stanu dynamicznego maszyny i diagnozę prawdopodobnych przyczyn jej nieprawidłowej pracy. System został opatentowany oraz z powodzeniem wdrożony do kontroli bloku Nr 5 w Elektrowni JAWORZNO III. W roku 1989 nadzorem drganiowym objęto turbozespół  Nr 3 w siłowni Huty KATOWICE, natomiast w roku 1991 system wdrożono do kontroli z bloków 500 MW w Elektrowni KOZIENICE.

W dowód uznania zasług Instytutu Maszyn Cieplnych w obszarze zagadnień metrologi przepływów i turbulencji w listopadzie 1982 roku na posiedzeniu Sekcji Mechaniki PAN powołano działającą do dzisiaj Podsekcję Turbulencji Komitetu Mechaniki PAN skupiającą krajowe środowisko naukowe zajmujące się problematyką turbulencji. Pełnienie funkcji przewodniczącego Podsekcji powierzono wówczas Profesorowi Januszowi Elsnerowi, sekretarzem został natomiast dr hab. inż. Stanisław Drobniak. Organizacyjne Centrum Podsekcji związane było zatem od początku z Instytutem Maszyn Cieplnych Politechniki Częstochowskiej. Na posiedzeniu Podsekcji Turbulencji w maju 1997 roku podjęto decyzję o nawiązania współpracy polskiego środowiska naukowego z Europejskim Stowarzyszeniem ERCOFTAC (European Research Community On Flow, Turbulence And Combustion). Inicjatywa ta zakończyła się sukcesem udokumentowanym decyzją władz naczelnych tej organizacji o utworzeniu w IMC P.Cz. tzw. Pilot Centre, czyli polskiego centrum koordynującego regionalną współpracę w ramach struktur ERCOFTAC a jego przewodniczącym został Prof. Stanisław Drobniak.

glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
sfy39587stf03
sfy39587stf04