Profesor Janusz Elsner

Janusz Elsner

Profesor J. W. Elsner

Janusz Witold Elsner urodził się 29.10.1928 roku w Warszawie. W 1953 roku rozpoczął studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Częstochowskiej. W 1958 roku uzyskał absolutorium z zakresu Maszyn i Urządzeń Energetycznych. W tym też roku został asystentem technicznym w Katedrze Maszyn Cieplnych. Pracę magisterską obronił w 1959 roku. Doktorat (1968) i habilitację (1972) obronił na Wydziale Mechanicznym Politechniki Łódzkiej. W Katedrze Maszyn Cieplnych, a później w Instytucie Maszyn Cieplnych, przeszedł wszystkie stopnie kariery nauczyciela akademickiego, uzyskując w roku 1977 tytuł profesora nadzwyczajnego, a w roku 1989 profesora zwyczajnego.

Pierwszym nurtem zainteresowań badawczych Profesora była dynamika maszyn przepływowych a zwłaszcza zagadnienia wytrzymałościowo-wibracyjne. Problematyka ta inspirowana była potrzebami praktyki przemysłowej i w dziedzinie tej Profesor, wspólnie z doc. J. Porochnickim dokonał szeregu odpowiedzialnych prac modernizacyjnych na zlecenie kopalni, rafinerii i zakładów energetycznych. Równolegle zajmował się Profesor aerodynamiką maszyn wirnikowych. Tematyka ta, z biegiem lat stawała się dlań coraz istotniejsza. W dziedzinie tej Profesor nawiązał współpracę z Instytutem Maszyn Przepływowych PAN i Zakładami Mechanicznymi ZAMECH w Elblągu, uczestnicząc w realizacji szeregu centralnych programów badawczych, od MRI.26 poczynając, przez PR-8 do CPBP 02.18. W pracach tych, kierowany przez Niego zespół, zajmował się m.in. analizą charakterystyk warstw przyściennych na profilach łopatkowych w warunkach podwyższonego poziomu turbulencji napływającego czynnika, oceną strat przepływu w kierownicach turbinowych oraz badaniem rozmaitychych form oddziaływania na przepływ w celu zmniejszenia intensywności przepływów wtórnych i wynikających stąd strat energii. W ramach tego nurtu prac, wspólnie z Instytutem Maszyn Przepływowych podjął Profesor próbę stworzenia atlasu profili łopatkowych, stosowanych przez ZAMECH w produkcji krajowych turbin energetycznych. Podsumowaniem tego kierunku badań była pierwsza monografia Profesora pt. AERODYNAMIKA PALISAD ŁOPATKOWYCH (Ossolineum, Maszyny Przepływowe, tom 3). Do tej tematyki Profesor powrócił w ostatnim okresie, koncentrując się na zagadnieniach turbulencji i niestacjonarności, wykorzystując możliwości nowoczesnych technik pomiarowych dla pogłebionej analizy wpływu, jaki każdy z tych czynników wywiera na charakterystyki aerodynamiczne układów łopatkowych maszyn przepływowych.

Drugi nurt działalności badawczej Profesora związany jest z problematyką przepływów turbulentnych. Zainteresowania te zapoczątkowane zostały Jego rozprawą doktorską pt. "Wpływ turbulencji wstępnej na ewolucję śladów krawędziowych palisady łopatkowej", która choć formalnie przynależna aerodynamice palisad zawierała w istocie teoretyczno-eksperymentalną analizę ewolucji składowych tensora naprężeń Reynoldsa w śladach aerodynamicznych łopatek. Rozwinięciem tej tematyki stała się rozprawa habilitacyjna Profesora, poświęcona analizie charakterystyk turbulencji w przepływie za palisadą ciał symetrycznych, a także cztery prace doktorskie w których poddano analizie m.in. wpływ podłużnego gradientu ciśnienia na rozwój śladów aerodynamicznych, odsysanie czynnika z powierzchni łopatek oraz wymiana ciepła między powierzchnią łopatki i przepływającym strumieniem płynu.

Wspomniany powyżej nurt badawczy został przezeń podsumowany monografią "TURBULENCJA PRZEPŁYWÓW" (PWN, 1989). W niej znalazło się także podsumowanie innego cyklu rozpraw doktorskich, poświęconych analizie procesów transportu w swobodnych strugach osiowo-symetrycznych. Cykl ten, obejmujący trzy rozprawy doktorskie dotyczył m.in. wpływu zawirowania strugi na charakterystyki turbulencji oraz procesy transportu energii kinetycznej i ciepła w tej klasie przepływów.

Ta tematyka badawcza Profesora została rozszerzona w początku lat osiemdziesiątych o zjawiska okresowe w przepływach, znane dziś pod nazwą struktur koherentnych. W dziedzinie tej Profesor zapoczątkował oryginalny kierunek badawczy, łączący w sobie klasyczne ujęcie zaproponowane w końcu lat sześćdziesiątych przez Wygnańskiego i Fiedlera z nowym sposobem rozumienia turbulencji znanym dziś pod nazwą "potrójnej dekompozycji". Także i ten kierunek badań zaowocował szeregiem prac doktorskich oraz dwoma rozprawami habilitacyjnymi.

Trzeci nurt działalności naukowej Profesora dotyczył metrologii turbulencji, a zwłaszcza technik termoanemometrycznych. Z tej dziedziny Profesor opublikował szereg nowatorskich prac, poczynając od pierwszego w kraju artykułu z r. 1969 popularyzującego tą, mało wówczas znaną technikę, a kończąc na przeglądowej pracy dotyczącej metod eksperymentalnego określenia dysypacji w przepływach turbulentnych. Praca ta zamówiona u Profesora przez prestiżowe pismo "Measurement Science and Technology" była Jego ostatnią publikacją, która ukazała się już po Jego śmierci. Rezultaty uzyskane z zakresu metrologii turbulencji podsumowane zostały w obszernej monografii "METROLOGIA TURBULENCJI PRZEPŁYWÓW", (Ossolineum, Maszyny Przepływowe tom 18 serii).

Długa jest lista osiągnięć Profesora. Ogłosił drukiem ponad 150 prac z zakresu aerodynamiki maszyn przepływowych, dynamiki przepływów turbulentnych i ich metrologii.

Profesor był członkiem korespondentem PAN, członkiem European Mechanics Society EUROMECH, a w latach 1993-96 przewodniczącym Komitetu Mechaniki PAN, członkiem Rad Naukowych Instytutu Mechaniki Górotworu PAN w Krakowie oraz Instytutu Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku, której to Radzie przewodniczył w kadencji 1993-1996. W latach 1982-1984 był członkiem Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W uznaniu zasług dla rozwoju nauki nadano Profesorowi tytuły Doktora Honoris Causa Instytutu Politechnicznego w Mariupolu (Ukraina) i Politechniki Częstochowskiej.

Profesor był promotorem 13 rozpraw doktorskich, opiekunem naukowym trzech rozpraw habilitacyjnych, z których dwie zostały obronione, a trzecia będzie przedmiotem odpowiedniego postępowania w najbliższym czasie. Był także Profesor Rektorem Politechniki Częstochowskiej, do dziś wspominanym jako ten, który w największym stopniu przyczynił się do jej rozwoju. Był inicjatorem i długoletnim Przewodniczącym Podsekcji Turbulencji, współorganizatorem jednej ze Szkół Letnich, inicjatorem konkursów na najlepsze prace z mechaniki płynów, długoletnim przewodniczącym Częstochowskiego Oddziału PTMTiS, założycielem czasopisma TURBULENCE, długoletnim członkiem prezydium Komitetu Termodynamiki.

Lista dokonań Profesora jest niewiarygodnie długa, a Jego współpracownicy i przyjaciele doskonale wiedzą, jaki był sekret tych niezwykle bogatych dokonań; praca wypełniająca całe Jego, zbyt krótkie życie. Praca była treścią Jego życia i pracy podporządkowane było wszystko, co Go otaczało. Także i Jego przyjaźń była przyjaźnią poprzez pracę. Rozwój naukowy swoich współpracowników był dla Profesora przedmiotem nieustannej troski i życzliwego zainteresowania.

Profesor zmarł 15 sierpnia 1996r

glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
sfy39587stf03
sfy39587stf04